Bezpieczeństwo informacji

W 2025 roku jednym z najszybciej rosnących zagrożeń w cyberbezpieczeństwie stały się oszustwa oparte na podrobionym głosie, które uderzają głównie w działy finansowe firm, a ich skuteczność polega na tym, że nie wymagają żadnego włamania do systemów ani infekowania komputerów. Przestępcy wykorzystują ogólnodostępne nagrania głosu prezesa, dyrektora lub właściciela firmy, na przykład z wywiadów, prezentacji lub krótkich filmów publikowanych w internecie, a następnie tworzą realistyczną imitację mowy, która brzmi niemal identycznie jak oryginał. Taki fałszywy głos jest wykorzystywany w krótkiej rozmowie telefonicznej, prowadzonej w starannie wybranym momencie, często pod koniec dnia pracy albo w trakcie chaosu organizacyjnego, gdy pracownik ma mniejszą skłonność do weryfikowania poleceń.

Czytaj więcej Fałszywy głos prezesa. Jak w 2025 roku oszuści wyłudzali pieniądze przez telefon

Bezpieczeństwo strony internetowej to jeden z najważniejszych elementów, o których trzeba myśleć już na etapie jej tworzenia, a nie dopiero wtedy, gdy pojawi się problem.

Jednym z kluczowych aspektów bezpieczeństwa jest odpowiednie zabezpieczenie katalogów na serwerze, czyli folderów, w których znajdują się pliki strony, takie jak zdjęcia, skrypty czy pliki przesyłane przez użytkowników. Jeśli katalogi nie są właściwie chronione, osoba niepowołana może uzyskać do nich dostęp,

Czytaj więcej Bezpieczeństwo katalogów w aplikacjach webowych

Często słyszymy zalecenie: „używaj silnych haseł”. W praktyce jednak wiele osób kojarzy silne hasło z krótką, losową kombinacją liter, cyfr i znaków specjalnych, która jest trudna do zapamiętania.

Aktualne rekomendacje ekspertów ds. cyberbezpieczeństwa wskazują, że najskuteczniejsze hasła to hasła długie, oparte na nietypowych, unikalnych zdaniach (tzw. passphrase), które są jednocześnie łatwe do zapamiętania przez użytkownika.

Zamiast haseł takich jak:

• „qwerty123”
• nazwa hobby połączona z rokiem urodzenia
• imię lub miasto z prostym dodatkiem „123!”

Czytaj więcej Jak stworzyć hasło, które trudno złamać?

Aktualnie na świecie jak i w Polsce rozpoczyna się okres wyprzedaży nazywany Black Friday oraz okres przedświąteczny, czyli grudzień- gorączka zakupowa związana z nadchodzącymi Świętami oraz promocjami. Wiele osób zapada w zakupowy szał.  Coraz więcej Polaków wybiera opcję zakupów za pomocą sklepów internetowych, ponieważ mają możliwość porównania cen oraz skorzystania z najtańszej opcji, ale również pozwala to na zaoszczędzenie czasu.

Odnotowano, iż co roku w listopadzie zwiększa się liczba fałszywych stron sklepów internetowych, które podszywają się pod prawdziwe sklepy. Coraz trudniej jest rozróżnić, który sklep jest prawdziwy. Dla oszustów, zwiększona aktywność użytkowników w sieci, to idealna okazja, na próby wyłudzenia pieniędzy.

Czytaj więcej Nie daj się okraść! Uwaga na nadchodzące wyprzedaże

W dzisiejszych czasach Internet to nieodłączna część naszego życia. Pracujemy online, uczymy się, robimy zakupy, utrzymujemy kontakt z bliskimi. Jednak w sieci, obok ogromnych możliwości, czekają też zagrożenia – oszustwa, kradzież danych, cyberprzemoc czy nieodpowiednie treści. Dlatego właśnie cyberbezpieczeństwo zaczyna się w domu – od rozmowy, zaufania i dobrych nawyków.

 

1. Daj przykład – rodzic jako pierwszy nauczyciel

Dzieci uczą się przede wszystkim przez obserwację. Jeśli dorośli ostrożnie korzystają z Internetu, nie publikują zbyt wielu prywatnych informacji i potrafią rozpoznać podejrzane wiadomości, dzieci naturalnie przyjmują te wzorce. Warto wspólnie ustalić zasady korzystania z urządzeń – np. brak telefonów przy stole czy ograniczenie czasu ekranowego.

Czytaj więcej Cyberbezpieczny dom – jak nauczyć rodzinę rozsądnego korzystania z Internetu

Wyobraź sobie, że zapraszasz znajomych na filmowy wieczór. Przychodzicie, siadacie, włączasz Netflixa… a tu obraz się zacina. Nie, to nie wina platformy, po prostu sąsiad zza ściany ogląda seriale na Twoim Wi-Fi.

Brzmi zabawnie? Niestety, to dość częsty przypadek. I nie zawsze kończy się niewinnym streamingiem, czasem ktoś może wykorzystać Twoją sieć do znacznie gorszych celów.

Na szczęście nie musisz być informatykiem, żeby zabezpieczyć swój domowy Internet. Wystarczy kilka prostych kroków.

1. Zmień domyślne hasło do routera

To absolutna podstawa. Wielu użytkowników po podłączeniu routera zostawia fabryczne dane logowania — często coś w stylu admin / admin albo 1234. Takie informacje łatwo znaleźć w Internecie, bo są identyczne dla tysięcy urządzeń tego samego producenta.

Co zrobić?:

• Zaloguj się do panelu routera (adres znajdziesz na naklejce z tyłu urządzenia).
• Zmień hasło administratora na długie i unikalne – np. coś w stylu: CZ3RWONY_aut0bus_2025!.
• Nie używaj prostych słów, dat urodzin ani imion.

Czytaj więcej Domowy Internet pod kontrolą: jak chronić swoją sieć Wi-Fi przed nieproszonymi gośćmi

Kontrola dostępu w systemach i aplikacjach jest jednym z kluczowych elementów zapewnienia bezpieczeństwa w środowisku cyfrowym. W dobie, gdy większość procesów biznesowych i usług codziennego użytku odbywa się online, ochrona danych oraz ograniczenie nieautoryzowanego dostępu stają się priorytetem. Kontrola dostępu to mechanizm, który pozwala decydować, kto i w jakim zakresie może korzystać z określonych zasobów systemu, takich jak pliki, bazy danych czy funkcje aplikacji. Jej głównym celem jest minimalizacja ryzyka wynikającego z niewłaściwego użycia systemu oraz ochrona informacji przed nieuprawnionym dostępem.

W praktyce stosuje się różne modele kontroli dostępu. Model dyskrecjonalny, znany jako DAC, pozwala właścicielowi zasobu samodzielnie decydować, kto może z niego korzystać, co widać np. w systemach plików Windows i Linux. Z kolei model obowiązkowy, MAC, charakteryzuje się centralnym zarządzaniem uprawnieniami, które użytkownicy nie mogą zmieniać, i jest stosowany w systemach o wysokim poziomie bezpieczeństwa, na przykład w instytucjach wojskowych. Popularnym rozwiązaniem w biznesie jest model oparty na rolach, RBAC, w którym prawa dostępu są przydzielane na podstawie roli użytkownika w organizacji, na przykład administrator, menedżer czy pracownik. Istnieje także bardziej elastyczny model oparty na atrybutach, ABAC, w którym decyzje o dostępie zależą od wielu czynników, takich jak czas logowania, lokalizacja geograficzna, typ urządzenia czy poziom bezpieczeństwa użytkownika.

Czytaj więcej Kontrola dostępu w systemach informatycznych

Microsoft, czyli firma, która stworzyła Windowsa, już zapowiedziała, że od 14 października 2025 roku przestanie wspierać Windows 10. Ale co to właściwie znaczy i czy naprawdę trzeba się tym przejmować?

Co to jest „koniec wsparcia”?

Koniec wsparcia to moment, kiedy Microsoft przestaje wysyłać aktualizacje do Windowsa 10. Aktualizacje to takie małe poprawki, które sprawiają, że system działa lepiej i jest bezpieczniejszy. Po tej dacie komputer z Windows 10 nie będzie już dostawał takich poprawek.

Dlaczego brak aktualizacji to problem?

Bez aktualizacji system staje się bardziej podatny na ataki hakerów i wirusy. Wyobraź sobie, że Twój dom ma drzwi i okna, ale po pewnym czasie nikt nie naprawia zepsutych zamków – wtedy łatwiej jest komuś włamać się do środka. Tak samo jest z komputerem – jeśli Microsoft przestanie „łatać” luki w systemie, to hakerzy mogą łatwo z nich skorzystać.

Czytaj więcej Windows 10 kończy wsparcie – co to oznacza?

W kolejnych artykułach pod wspólną nazwą RODOwskaz znajdziecie Państwo najważniejsze informacje wyjaśniające zapisy ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).

Kolejne artykuły ukazujące się w tym cyklu będą omawiały zagadnienia poruszone w Rozdziale II art. 6 RODO i dotyczące zgodności przetwarzania z prawem.

Rozdział II (RODO)

Artykuł 6 Zgodność przetwarzania z prawem

4. Jeżeli przetwarzanie w celu innym niż cel, w którym dane osobowe zostały zebrane, nie odbywa się na podstawie zgody osoby, której dane dotyczą, ani prawa Unii lub prawa państwa członkowskiego stanowiących w demokratycznym społeczeństwie niezbędny i proporcjonalny środek służący zagwarantowaniu celów, o których mowa w art. 23 ust. 1, administrator – aby ustalić, czy przetwarzanie w innym celu jest zgodne z celem, w którym dane osobowe zostały pierwotnie zebrane – bierze pod uwagę między innymi:
5. wszelkie związki między celami, w których zebrano dane osobowe, a celami zamierzonego dalszego przetwarzania;
6. kontekst, w którym zebrano dane osobowe, w szczególności relację między osobami, których dane dotyczą, a administratorem;
7. charakter danych osobowych, w szczególności czy przetwarzane są szczególne kategorie danych osobowych zgodnie z art. 9 lub dane osobowe dotyczące wyroków skazujących i czynów zabronionych zgodnie z art. 10;
8. ewentualne konsekwencje zamierzonego dalszego przetwarzania dla osób, których dane dotyczą;
9. istnienie odpowiednich zabezpieczeń, w tym ewentualnie szyfrowania lub pseudonimizacji.

Czytaj więcej RODOwskaz XVII

VPN (Virtual Private Network) to narzędzie, które szyfruje Twój ruch internetowy i maskuje adres IP, co utrudnia śledzenie przez ISP, hakerów czy reklamodawców.

W ostatnim czasie dzięki licznym kampaniom marketingowym znacznie wzrosła świadomość korzyści płynących z używania VPN, warto jednak rozróżnić, co to narzędzie może, a czego nie może zapewnić, zwłaszcza w obliczu wielu popularnych mitów (jak obietnica całkowitej anonimowości, czy ochrona przed wszystkimi zagrożeniami), które omówię w tym artykule.

Mit 1: VPN zapewnia 100% anonimowość

Rzeczywistość: VPN zwiększa prywatność, ale nie gwarantuje anonimowości. Dostawca może znać Twój łączący IP, a strony trzecie dalej mogą śledzić Cię za pomocą cookies czy fingerprintingu. Miejmy na uwadze różnicę między prywatnością, a anonimowością.

Czytaj więcej VPN – mity vs rzeczywistość