Bezpieczeństwo informacji

Tailgating w biurach to jedno z najprostszych, a zarazem najskuteczniejszych zagrożeń fizycznych, z jakim mierzą się organizacje. Polega na wejściu osoby nieuprawnionej do strefy zamkniętej bądź zabezpieczonego pomieszczenia tuż za pracownikiem posiadającym dostęp, bez samodzielnego uwierzytelnienia się kartą. Atakujący nie musi łamać żadnych zabezpieczeń teleinformatycznych, wystarczy że skorzysta z ludzkiej uprzejmości albo pośpiechu.

 

Typowe scenariusze

Najczęstszy przypadek to osoba niosąca pudła, kawę albo sprzęt, która prosi o przytrzymanie drzwi. Innym wariantem jest podszywanie się pod kuriera, serwisanta albo nowego pracownika, który akurat zapomniał albo nie otrzymał jeszcze karty dostępowej. Skuteczne bywa też zwykłe wejście tuż za grupą osób w godzinach szczytowego ruchu, kiedy nikt nie zwraca uwagi na pojedynczą dodatkową osobę przy drzwiach.

Czytaj więcej Tailgating w biurach

Współczesne oszustwa opierają się głównie na manipulacji, pośpiechu i wywoływaniu silnych emocji, a ich celem jest nakłonienie ofiary do samodzielnego kliknięcia w link, podania poufnych danych czy zlecenia przelewu. Najpopularniejszą metodą pozostaje phishing, czyli podszywanie się pod firmy kurierskie, dostawców energii lub urzędy za pomocą SMS-ów i e-maili prowadzących do fałszywych witryn przechwytujących dane logowania i kart płatniczych. Równie groźny jest spoofing telefoniczny, w którym przestępcy podszywają się pod policjantów lub pracowników banku (fałszując nawet wyświetlany numer telefonu) i nakłaniają do transferu środków na rzekomo bezpieczne konta, podania kodów BLIK lub instalacji aplikacji do zdalnego pulpitu, takich jak AnyDesk. Prawdziwy pracownik banku nigdy nie żąda takich działań. Oszuści korzystają także z technologii AI i deepfake do fałszywych reklam inwestycyjnych, klonują głosy bliskich w zmodernizowanej metodzie na wnuczka, a w środowisku zawodowym podszywają się pod przełożonych lub kontrahentów, zgłaszając fałszywe zmiany numerów kont. Głównymi sygnałami ostrzegawczymi są zawsze presja czasu, prośby o hasła i kody, nietypowe kanały kontaktu, podejrzane linki oraz obietnice szybkiego zysku. Weryfikację informacji należy przeprowadzać wyłącznie oficjalnymi kanałami, wpisując adresy ręcznie, sprawdzając domeny gov.pl, Listę Ostrzeżeń KNF, KRS czy białą listę VAT.

Czytaj więcej Nie daj się złowić. Jak rozpoznać oszustwo, chronić swoje dane i co zrobić, gdy coś pójdzie nie tak

Wyjeżdżając na urlop, pakujemy nie tylko ubrania i kosmetyki. W bagażu coraz częściej znajduje się także smartfon, tablet czy laptop, a wraz z nimi dostęp do bankowości, poczty elektronicznej, zdjęć i wielu innych prywatnych informacji. Cyberprzestępcy doskonale o tym wiedzą i chętnie wykorzystują wakacyjną nieuwagę. Na szczęście kilka prostych nawyków może wystarczyć, by cyfrowe zagrożenia nie popsuły nam wypoczynku.

Zabezpiecz urządzenia jeszcze przed wyjazdem

O bezpieczeństwo warto zadbać jeszcze w domu. Przed podróżą dobrze jest zaktualizować system operacyjny oraz wszystkie najważniejsze aplikacje. Najlepiej zrobić to, korzystając z własnej, zaufanej sieci Wi-Fi.

Warto również zadbać o odpowiednią blokadę ekranu. Odcisk palca lub rozpoznawanie twarzy zapewniają większe bezpieczeństwo niż prosty, czterocyfrowy kod. Przydatna będzie także funkcja pozwalająca zlokalizować urządzenie. W przypadku zgubienia lub kradzieży może ona umożliwić jego odnalezienie, a nawet zdalne usunięcie znajdujących się na nim danych.

Przed wyjazdem dobrze jest również wykonać kopię zapasową najważniejszych zdjęć i dokumentów. Można przechowywać je na zewnętrznym nośniku albo w zaufanej chmurze. Dzięki temu utrata telefonu czy laptopa nie będzie oznaczała utraty cennych wspomnień i ważnych plików.

Czytaj więcej Cyberbezpieczne wakacje – jak zadbać o swoje dane podczas urlopu

Bezpieczeństwo jako wspólna odpowiedzialność

Współczesne środowisko cyfrowe charakteryzuje się dynamicznym rozwojem technologii oraz stale ewoluującymi zagrożeniami. W takich warunkach skuteczne zarządzanie bezpieczeństwem informacji wymaga zmiany podejścia do kształtowania kultury bezpieczeństwa. Formalnie określone zasady, procedury oraz ich konsekwentne egzekwowanie pozostają niezbędnym elementem systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, jednak nie są już jedynym ani nadrzędnym narzędziem budowania poziomu bezpieczeństwa i odporności organizacji. Coraz większe znaczenie mają zaufanie, otwarta komunikacja, rozwój kompetencji oraz aktywne zaangażowanie wszystkich uczestników procesów biznesowych. Cyberbezpieczeństwo powinno być postrzegane jako wspólna odpowiedzialność całej organizacji.

Organizacja ucząca się i kultura otwartego zgłaszania

Jednym z najważniejszych czynników wpływających na skuteczność systemu bezpieczeństwa jest sprawna komunikacja. Opóźnione lub zaniechane zgłaszanie incydentów, błędów i podejrzanych zdarzeń zwiększa ryzyko wystąpienia poważnych konsekwencji oraz utrudnia szybkie ograniczenie ich skutków.

W organizacji dążącej do wysokiego poziomu dojrzałości w zakresie bezpieczeństwa informacji zaleca się rozwijanie kultury „organizacji uczącej się”, której podstawowe założenia obejmują:

• Traktowanie błędów jako źródła wiedzy – analiza przyczyn zdarzeń służy doskonaleniu procesów, procedur i zabezpieczeń oraz ograniczaniu ryzyka ich ponownego wystąpienia.
• Promowanie zgłaszania incydentów i zagrożeń – każde zgłoszenie dotyczące podejrzanej wiadomości, nietypowego zachowania systemu lub potencjalnego naruszenia bezpieczeństwa wspiera wczesne wykrywanie zagrożeń i pozwala szybciej ograniczyć ryzyko dla organizacji.
• Regularne testowanie gotowości organizacji – symulacje ataków, ćwiczenia oraz testy odporności służą doskonaleniu procesów, weryfikacji skuteczności zabezpieczeń i identyfikacji obszarów wymagających dalszego rozwoju.

Czytaj więcej Kultura ciągłego doskonalenia w bezpieczeństwie informacji i cyberbezpieczeństwie

Wycieki danych logowania zdarzają się dziś regularnie i obejmują miliony kont. Hasło można nam też wykraść, w ogóle go nie łamiąc. Wystarczy, że wpiszemy je na podrobionej stronie logowania, podszywającej się pod bank czy popularny serwis. Z tego powodu nawet najsilniejsze hasło samo w sobie przestało wystarczać do ochrony konta.

Rozwiązaniem, które realnie utrudnia przejęcie konta, jest uwierzytelnianie dwuskładnikowe, w skrócie 2FA, a w szerszym ujęciu uwierzytelnianie wieloskładnikowe, czyli MFA. Polega na tym, że obok hasła podajemy jeszcze jeden, niezależny dowód tożsamości, najczęściej coś, co mamy fizycznie przy sobie, na przykład telefon z aplikacją uwierzytelniającą albo fizyczny klucz bezpieczeństwa. Nawet jeśli ktoś pozna nasze hasło, bez tego drugiego elementu i tak się nie zaloguje.

Kody SMS to najprostsza opcja, ale i najsłabsza. Przestępcy potrafią przejąć cudzy numer, wyrabiając duplikat karty SIM (tzw. SIM swapping), a wiadomość bywa przechwytywana. Lepszym wyborem są aplikacje uwierzytelniające, takie jak Google Authenticator czy Microsoft Authenticator, które generują w telefonie kody zmieniające się co kilkadziesiąt sekund. Działają bez zasięgu, a kod nigdzie nie jest przesyłany. Najwyższy poziom dają klucze sprzętowe oraz klucze dostępu (passkeys), odporne na phishing, bo działają wyłącznie na prawdziwej stronie danej usługi.

Czytaj więcej Uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA)

Praca w trybie zdalnym lub hybrydowym zapewnia dużą elastyczność, ale wiąże się również z większą odpowiedzialnością za bezpieczeństwo informacji. Poza fizyczną przestrzenią biurową nie chronią nas zaawansowane zabezpieczenia sieci korporacyjnej. W tym modelu to nasze codzienne nawyki stanowią najważniejszą linię obrony przed cyberzagrożeniami.

Poniżej przedstawiamy osiem fundamentalnych zasad, które pozwolą skutecznie zabezpieczyć Twoje codzienne obowiązki oraz zasoby informacyjne firmy.

1. Bezpieczna sieć domowa i ochrona w podróży (VPN)

• W domu: Upewnij się, że Twoja domowa sieć Wi-Fi jest zabezpieczona silnym, unikalnym hasłem, a oprogramowanie routera (firmware) jest regularnie aktualizowane.
• W podróży: Unikaj korzystania z otwartych, publicznych sieci Wi-Fi (np. w kawiarniach, hotelach czy na lotniskach). Jeśli musisz połączyć się z internetem w miejscu publicznym, zawsze uruchamiaj służbowy VPN.

Czytaj więcej Cyberbezpieczeństwo w pracy zdalnej i hybrydowej: Kluczowe zasady ochrony danych

Na początku maja 2026 roku pojawiła się nowa, wyjątkowo sprytna kampania oszustw wymierzona w użytkowników aplikacji mObywatel. Warto poznać mechanizm tego ataku, bo na pierwszy rzut oka jest on naprawdę trudny do rozpoznania.

Przestępcy rozsyłają SMS-y z nadpisem „mObywatel”, czyli dokładnie tą samą nazwą, którą posługuje się oficjalny rządowy system. Fałszywa wiadomość trafia do tego samego wątku, w którym wcześniej znajdowały się prawdziwe SMS-y od rządowej usługi, co znacznie podnosi jej wiarygodność. Dla osoby, która wcześniej otrzymywała autentyczne powiadomienia od mObywatela, obie wiadomości wyglądają identycznie.

Czytaj więcej Kampania oszustw w aplikacji mObywatel

Phishing nie jest niczym nowym. Pierwsze ataki tego typu odnotowano jeszcze w latach 90. Od tamtej pory minęły dekady, a metoda wciąż jest jednym z najpopularniejszych narzędzi cyberprzestępców. Nie dlatego, że jest szczególnie wyrafinowana technicznie, ale dlatego, że działa. Warto zrozumieć, na czym polega jej skuteczność, zanim trafi się na wiadomość, która wygląda jak każda inna. Phishing to atak polegający na podszywaniu się pod zaufaną osobę lub instytucję w celu wyłudzenia danych – najczęściej loginów, haseł, danych karty płatniczej lub nakłonienia ofiary do przelania pieniędzy. Najczęściej odbywa się przez e-mail, ale coraz częściej przestępcy korzystają też z SMS-ów (tzw. smishing) oraz połączeń głosowych (vishing). Kanał jest drugorzędny – mechanizm zawsze ten sam: nadawca udaje kogoś, kim nie jest, a treść wiadomości ma skłonić odbiorcę do konkretnego działania, najczęściej kliknięcia w link lub podania danych.

Czytaj więcej Kampanie phishingowe- jak działają i dlaczego wciąż działają na ludzi

W ostatnich miesiącach obserwuje się wyraźny wzrost liczby kampanii wykorzystujących tzw. złośliwe CAPTCHA. Mechanizm ten, dotychczas kojarzony z ochroną stron internetowych przed botami, stał się narzędziem skutecznej inżynierii społecznej, prowadzącej do infekcji komputerów użytkowników.

Jednym z głośniejszych przypadków w Polsce był incydent związany ze stroną gminy Długołęka. Jak opisano, użytkownik odwiedzający witrynę był proszony o standardowe potwierdzenie „nie jestem robotem”. Po kliknięciu checkboxa pojawiały się jednak nietypowe instrukcje, które prowadziły do uruchomienia złośliwego polecenia w systemie Windows. Co istotne, strona wcześniej umieszczała odpowiedni kod w schowku systemowym, a użytkownik nieświadomie wykonywał go samodzielnie, infekując komputer.

Mechanizm ten wpisuje się w szerszy trend opisywany przez ekspertów ds. cyberbezpieczeństwa. Fałszywe strony CAPTCHA coraz częściej wykorzystują technikę przejmowania schowka (clipboard hijacking). Atak polega na tym, że witryna automatycznie kopiuje do schowka złośliwe polecenie, a następnie instruuje użytkownika, aby wkleił je i uruchomił najczęściej poprzez kombinację klawiszy Win+R i Ctrl+V.

Czytaj więcej Nowa fala złośliwych CAPTCHA – rosnące zagrożenie dla użytkowników i instytucji publicznych

Cyberbezpieczna Wielkanoc to temat, który zyskuje na znaczeniu w świecie coraz bardziej zależnym od technologii i internetu. Święta wielkanocne kojarzą się przede wszystkim z odpoczynkiem, spotkaniami rodzinnymi oraz przygotowaniami, które coraz częściej realizujemy online robimy zakupy w sklepach internetowych, zamawiamy prezenty, dekoracje czy produkty spożywcze, a także korzystamy z bankowości elektronicznej.

Niestety, ten wzmożony ruch w sieci przyciąga również cyberprzestępców, którzy wykorzystują naszą nieuwagę, pośpiech oraz świąteczną atmosferę do przeprowadzania ataków takich jak phishing, oszustwa zakupowe czy wyłudzanie danych. W tym okresie szczególnie popularne są fałszywe wiadomości e-mail i SMS podszywające się pod firmy kurierskie, banki lub sklepy internetowe, w których przestępcy informują o rzekomych problemach z dostawą paczki, konieczności dopłaty niewielkiej kwoty lub wyjątkowych promocjach świątecznych, kliknięcie w link zawarty w takiej wiadomości może prowadzić do utraty danych logowania lub pieniędzy.

Czytaj więcej Cyberbezpieczna Wielkanoc